หน้าทอนซิตี้ : NathonCity

ดานเฉียง ภาษากลาง เขียง ภาษาอังกฤษ chopping block ( ชอปิ้ง บล็อค )   สาวหมุยหวังว่าแหลงบ้านเราวันล่ะคำ คงมีส่วนในการช่วยรักษาภาษาถิ่น มาช่วยสาวหมุยหาคำภาษาบ้านเราแหลงหน้าไมค์กับสาวหมุยน่ะ รักทุกคนค่ะ

จุมพลุ้ย

ไม่ใช่คนสมุยโดยกำเนิด(เป็นคนซัง..อิอิ) มีมาแนะนำหนึ่งคำ

ปุ๋น หรือ โคม เท่ากับ กาละมัง ครับ

พรุ่งนี้คำว่า ได้แรงอก ภาษากลางหมายความว่าถึงอก ถึงใจ ใช่ไม่ค่ะ ภาษาอังกฤษว่า...to satiation ( แซทิเอชั่น ) ถูกผิดยังไง บอกสาวหมุยด้วยค่ะ

ในฐานะที่เป็นเด็กเกาะหมุยมา41ปีขอร่วมอีกแรง "เหล็กขูด"หมายถึงกระต่ายขูดมะพร้าว แต่อ่านออกเสียง "แหล็กขูด" "โหยเครง" หมายถึง เดี๋ยวนี้ หรือ ปัจจุบันนี้                         ให้2คำไว้ก่อนตอเช้าค่อยมาใหม่

แล็ก-คู้ดชอบจัง

ด่าน-เชี่ยง

อ้อ สำเนียง สิชล-ปากพนังนะครับ หุๆ

วันนี้มีคำว่า"เล็ดม่วงทูนหนวย"  ภาษากลางเมล็ดมะม่วงหิมพานต์ หรือภาษาถิ่นทางใตลงไปเรียกกาหยู กาหยี (เข้าใจว่าเป็นคำยืมจากภาษามลายู ซึ่งยืมจากภาษาโปรตุเกสอีกทอดหนึ่ง) ม่วงเม็ดล่อ ม่วงเล็ดล่อ หัวครก

โอ้.. ไม่รู้จักอีกแล้ว เล็ดม่วงทูนหนวย
เหล็ด-หมวง อย่างเดียวเคยได้ยิน แต่ ทู่น-น่วย ไม่รู้จัก ฮ่าๆ แถว สิชล เรียก อย่า-หรวง-ฮั่ว-เคราะก สะกดยากจริงๆ ภาษาอ่านเนี่ย

มีหลายอย่างที่ แปลกหู น่าอนุรักษ์จริงๆ

สมุย เรียก สัปรด ว่าอะไรครับ อย่า-นัด เหมือน สิชล หรือเปล่าครับ

สัปรด สมุยก็เรียกว่า ยา-นัด
555+ คำใต้อ่านสะกดเป็นภาษากลางยากจริงๆครับ

สาวหมุยขอบคุณทุกคนมากค่ะสัญญาว่าจะพิมพ์เก็บไว้และพูดออกหน้าไมล์ทุกวันค่ะ แถมช่วงเย็นด้วยอีกรอบน่ะ

หมาต้อ หมาถัง .....

ตีหัวแต แค่สามแหย ....สาวหมุยเพิ่งเคยได้ยินสำนวนนี้ ...ช่วยแปลเป็นกลางก่อนได้ไหมค่ะว่าแปลว่าไหร..( โทษน่ะมึนเลย ) ..หมาต้อ ความหมาย ถังตักน้ำที่ทำกับ ทางหมากยาวๆๆ ใช่ไม่ค่ะ

"ดี่ปลี" พริกขี้หนู

หน้าต๋าวววววววววววว  ออกเสียงยาวๆๆได้ไหมค่ะ ( สาวหมุยนั่งนึกเกือบตาย ) มาจากภาษาจีนไม่ค่ะ

ขอบคุณมากค่ะ เก็บไว้ให้ดีน่ะค่ะเพราะอาจารย์เอี่ยมได้รวบรวมไว้เกือบค่อนชีวิตของท่าน สาวหมุยอยากได้ค่ะยังไงหากกลับไปบ้านก็จะรบกวนค่ะ หรือไม่ก้อฝากมาที่สถานีก็ได้ค่ะ ขอบคุณทุกคนมากค่ะที่ร่วมใจรักษาภาษาท้องถิ่น จะทำหน้าที่ให้ดีค่ะเพื่อลูกหลานและเพื่อเกาะบ้านเราค่ะ

เคยดี ( กะปิกุ้ง ) แต่เคยลูกปลา ( นี่สิค่ะ..หลายคนไม่รู้จัก ) ภาษาอังกฤษว่ารือค่ะสาวหมุยมึน

มุดดูด..

มุดดูด เป็นผลไม้ประจำถิ่นของถาคใต้
ลักษณะ ต้นและใบคล้ายมะม่วง ผลก็คล้ายผลมะม่วง และจะมีความหอมตลบอบอวลเมื่อสุก แต่ผลจะค่อนข้างใหญ่กว่า เปลือกจะค่อนข้างหนา เนื้อคล้ายกับเนื้อมะม่วงใกล้ๆเม็ดจะเป็นเสี้ยน  ทำให้เวลากินถ้าไม่ใช้มีดหั่น จะกัดไม่ขาดทำได้เพียงแต่การดูด เลยได้ชื่อว่ามุดดูด ผิดพลาดประการใดขอขออภัยด้วย .เด็กบนเกียน.คงจะอธิบายได้ดีกว่า

ได้ค่ะ..เดี๋ยวสาวหมุยถามให้น่ะ มะพร้าวมีกี่ชนิด และต้องบอกชื่อด้วยไม่ค่ะ

ขอบคุณค่ะ arzt อ่านว่าไรค่ะ

กิจกรรมที่ต้องเคลื่อนย้าย ถ้ารายตีน ก็คือต้องย้ายเท้า นั่งที่เดียวไม่ค่อยได้เพราะว่ามันแทงก้น  ส่วนรายควาย ก็คือต้องย้ายควายไปเรื่อยๆ ให้ควายได้กินหญ้าเรื่อยๆ

มองเห็นถาพเลยครับ"เด็กวันครู" "มุดดูด" ภาษากลางเรียก"มะมุด"ยามสุกกลิ่นแรงหล่นใหม่ไม่ได้กินในทันที แต่เก็บไว้จนลืมต้น สองถึงสามวันดมดูกลิ่นจะอมหวานปอกเปลือกปาดจากตูดเป็นวงสู่ขั้วหวิ้น เปลือกร่อนออกเป็นวงแหวนรูปก้นหอย  เด็กชอบเอาไปครอบหัว เล่น ผู้ใหญ่จะด่ากราด “ระวังยางจะเข้าตา”

สัญญาค่ะว่าจะรวบรวมเป็นเล่มในฐานะศิษย์ และลูกหลานของครูเอี่ยมและลูกหลานชาวสมุยพะงัน..ทุกคำจะจดและจำพูดให้..ลูกหลานสานต่อรักษาไว้ต่อไปน่ะค่ะ ทุกวันค่ะทางพะงันเรดิโอ 8 - 10 โมงเช้าค่ะ จันทร์ - อาทิตย์

สงสัยต้องมานั่งเรียน ภาษา บ้านเกิดใหม่อีกรอบ ไม่รู้จักเยอะเลย ^^"

หล่อง ช่อง  หมายถึงการหลงลืม

หาคำบรรยายให้ที

มุดสังตัวคล้ายแมวตาบ๋องแบ๋ว..คนชอบจับไปกินเมื่อก่อนมีทั่วบนเขาแต่ตอนนี้หายเกือบหมดแล้ว ที่พะงันเขาจับได้บ่อย...ภาษาบางกอกว่าไหรสาวหมุยลืมแล้วเหมือนกัน

ไหรโช่(รั่ยโช้) หมายถึงอะไรก็ไม่รู้ พรือโช่ หมายถึง ไม่รู้เป็นอะไร มั้ยโหร่พันพรือ หมายถึง ไม่รู้เป็นยังไง   ยากจริงภาษาบ้านเรา ไม่ได้ใช้นานๆก็งงเหมือนกันสงสัยต้องเชิญ คุณครูถนอม บัวนาค มาเป็นที่ปรึกษาซะแล้ว

"แมงเหม" คือแมลงหวี่

ขวิดท้ายก๋อง คือ ของเล่นในสนามเด็กเล่น ชนิดหนึ่ง ถ้า.เด็กบนเกียน. จำได้ เด็กวันครูกับ.เด็กบนเกียน. เคยเล่นร่วมกันหลายครั้งสมัยยังโหยที่โรงเรียนวันครู หน้าอาคาร ป .6 ใต้ต้นชมพู่ มันคือ [กระดานหก ]

หลกคร่อกแคร๋ก ภาษาบ้านเราแปลเป็นไทยว่า เล็กๆน้อยๆ

สาวสะหมุย รีบสรุปรายงานด่วน ว่าได้ไหรแล้วมั่ง เอาเป็นหมวดๆๆเลยน่ะ เช่น หมวดผลไม้  หมวดขนม หมวดคำทักทาย สัตว์ ของใช้ เวลา อาจจะเป็นผู้สืบทอดทายาทครูเอี่ยม ได้น่ะ

เด็กวัดแจ้งหามีมั้งหรือ ขอเสียงหน่อย

ต้าวมะพร้น        = ต้นมะพร้าว
ฮังพิรู                = งูพิรัง(งูทะเล)
มาแต่ไหน          = You - come - but - where
มาแต่สวน          = I - come - but - garden

.................หร็อยจังหู.....................

ไหนๆก็ไหนไหน ....ขอบคุณค่ะก็คลายเครียดดีขอบคุณค่ะสมุยอินเตอร์กับเด็กวันครู..วันละคำทางวิทยุตอนนี้กำลังจะจัดรายการเดี๋ยวพูดให้ค่ะ ขอบคุณค่ะสาวหมุยนั่งมึนเลยเหมือนกันพออ่านเจอ คำที่เราลืมไปแล้วน่ะเหมือนคำ ( หมุกแหล็กไฟ ) กล่องไม้ขีดไฟ หรือกล๋องแหล็กไฟ ยากเหมือนกันน่ะอ่านกับเขียนนี่....

ขอบคุณที่ช่วยกันรักษาภาษาปักษ์ใต้ อย่าทิ้งภาษาบ้านเราน่ะ สาวหมุยขอบคุณทุกคนที่ให้กำลังใจครั้งหนึ่งในชีวิตที่สาวหมุยได้ตอบแทนบ้านเราถึงแม้แค่คำพูด แต่หวังว่าทุกคนคงเข้าใจสาวหมุยทำได้แค่นี้                   สาวหมุยรักทุกคนน่ะ

"พล็อก" "กะลามะพร้าว"

ขอเพิ่มเติมเรื่อง มุดสัง ครับ คนเกาะหมุยเรียก ชะมด และอีเห็น ทุกชนิดว่า **มุดสัง ** แต่ที่สมุยมีอยู่ชนิดเดียว คือ อีเห็นธรรมดา หรีือีเห็นข้างลายครับ

แหล็กโคน  ----ตาปู,
เกียงแกบ ---ไฟฉาย,
แขบ-- รีบ,
เป็นสันกลัน----ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ,
หรีด---ลื่น,
ขี้รั่ว----ท้องเสีย,
เณรเกต--- คนเกเร,
สาคลาย--- ค่อยยังชั่ว,
ถุ้ง--- ปี๊บ,
เพล่ง---หม้อหิ้วสิน้ำเงิน,
ยน-ตะบันหมาก,
มันเทศ---มันสำปะหลัง,
หัวแปะกั๋ว-- มันแกว,
ถั่วใต้ดิน-- ถั่วลิสง,
หนอถั่ว--ถั่วงอก,
งอแง--ป่วย,
ร่า หรือ อ๋า---อ้วก,
ซักผม---สระผม,
ผมรก  ----ผมยาว,
สวนรก----วัชพืชขึ้นในสวนมาก,
เงาะแงะ--- ชักช้าอืดอาด,
ด้น----ดื้อ,
วาน---ก้น หรือตูด,
วานแหละ---ตูดแน่ะ,
บับ-สะบัก,
หึงสา---อิจฉา ริษยา,
แก้เหมลย--แก้บน,
คอกหมี---ตะราง,
แท่ง---- โดน,
อาด----คึก (สัตว์),
ม็อง----มีท้อง (ใช้สำหรับสัตว์),
พง----ดึง,
ขวิดตุง---- ตีลังกา,
คาดคบ---นำเอาทางมะพร้าวแห้งมามัดไว้สำหรับเป็นคบไฟ
โหล่ะ---ใช้ไฟส่อง เช่น โหล่ะกบ โหล่ะปู โหล่ะมะมวง,
หมกพร้าว---ส่วนโคนของทางมะพร้าว,
ลูกขุดพร้าว---มะพร้าวลูกเล็ก เล็กกว่ากำปั้น,
พร้าวเหมง---มะพร้าวที่กะลายังอ่อน,
พร้าวมูลิง-----มะพร้าวอ่อน,
พร้าวเดือนกิน------- มะพร้าวที่เนื้อภายในไม่เต็มกะลา,
เร่อ -----------โง่ ,
เหลย---อีก,
เอแหม็ด---มากมาย,

หนมหน้าขึ้น, หนมห่อ,  หนมค่อม, ผ้าร้ายควาย, ใส่โจ, ยักหงายผิง, แยะขี้นั่ง


เท่าที่ระลึกได้ตอนนี้นะครับ ผิดพลาดพลั้งไปอภัยด้วย
ถ้ามีเวลา อาจระลึกได้เหลย เพราะยังอีกเอแหม็ด

เท่าที่ผมจำได้ นอกจากจะเคยเล่นดานหกกับเด็กวันครูใต้ต้นชุมพู่แล้ว เราน่าจะเคยเล่นตีราวเล็ดม่วง,ตีราวสายหยาง,เล่นทอยเพิ่ม,เล่นชนควายยอดผักราด ฯลฯ......."เด็กวันครู"ลองนึกเพิ่มเติมหน่อย

การละเล่นนี้น่าจะมีมาตั้งแต่รุ่นปู่รุ่นทวดแล้วนะครับ แต่เด็กรุ่นอายุ30ปีลงมาคงจะเลิกเล่นหรือเล่นไม่เป็นแล้วเพราะมีรถเครื่องมาแทน น่าเสียดายการละเล่นในสมัยก่อนจริงๆ

จริงเลย.เด็กบนเกียน. เราคงแทบไม่เห็นการละเล่นที่ย้อนหลังไป 30 ปี ได้เลย ตีราว ทอยเพิ่ม ควายชนยอดพผักราด ถ้า.เด็กบนเกียน.ไม่บอกมาก็ลืมไปแล้วเหมือนกัน ยิ่งได้พี่โอภาสมาอีกหลายคำ ทำให้หายล้ำลึก(คิดถึง)บ้านได้อย่างมาก

ต้องขอบคุณสาวหมุย..ที่ทำให้เกิดคำถามนี้ ฝากสาวหมุยรวบรวมต่อ จะเป็นพระคุณยื่ง

ไรโช่ - ไม่ปกติ
ท้ายด้น - ท้ายด้นแปลไม่ถูก
ขี้ก๋วย - ปาทังโก๋
ยาหนม - กันละแม
หย่าหนม - อยากกินขนม
หยบ - แอบ
โพ่งแปะ
เล่นซ่อ
โอซ่ม
ตีตาแปะ
เหล็ดไข - ???

ไข่แห่ะ ไข่ด้วน ไข่เคว็ด ไข่ตุ๊ด ไข่สั้น
เหมียเหม็ด
นุ้ย

เหม็ดฉาด

เมื่อครูถามว่ามะพร้าวเกาะสมุยมีกี่ชนิด เด็กเกาะหมุยก้อตอบทันทีว่า มะพร้าวมี 4  ชนิด

มะอ่อน  มะสะเหมง  สะหมูกลิง มะซามแกง

ใครไม่ทราบพี่โอภาสเฉลยเอง

ตัวอย่างจากลิงค์

กรวม หรือนั่งกรวม แปลว่า คร่อม

06

**ข้าวตอก ออกต้ม **สำนวนใต้คำนี้ได้จากป้าดาวัย 70 กว่าๆที่บ้านใต้เกาะพะงัน หมายความว่า เวลาเข้าพรรษา ใช้ข้าวตอกเป็นสัญญาณให้ลูกหลานได้รู้ว่าถึงเวลาเข้าพรรษาและเวลาออกพรรษาก็ทำต้ม
    ใต้วันล่ะคำ สำนวนบ้านเราวันละประโยค ดีไม่ค่ะ หากได้ภาษาอังกฤษกันสาวหมุยว่าลูกหลานและหลายคนจะสนุกกับภาษาบ้านเราน่ะ ( ของแถม ม )

สมองกลวง กะลาเจาะ  กลวงใน

เหนียวห่อกล้วย  คือข้าวต้มมัด

ว่ารือ..ที่เกาะหมุยบายดีกันไหม๋  สาวหมุยอ่านในเวปที่ดุณโอภาสฝากมาให้แล้วบายใจหายหวงบายหลอด แต๋ว๋าๆๆขอบคุณทุกคนเท่หากันมาให้หลายๆๆคำ ทำรือก้อด้ายน่ะอย่าให้เวปหน้าทอนซิตี้ไปไหนแล้วกันเพราะเดี๋ยวสาวหมุยไม่มีข่าวไปเล่ากัน....วันนี้สาวหมุยตี้แหลงคำว่าไหรคอยฟังกันเองน่ะ บ้อวาสาวหมุยแหลงคำว่า มุงมัง - ตะลิงปลิง ภาษาหรัง -  bilimbi ( บิลิมบิ ) กับ ตอ - สะตอ - pakia ค่ะ ลำนึกบ้านทุกวันค่ะ

ตอเช้า ตีแปด เติ้ลอย่าแขบ ฉานตี้ไปกัน  พรุ่งนี้แปดโมงเช้า คุณอย่ารีบนะ ฉันจะไปด้วยEight o'clock tomorrow morning, you do not rush, I'll go with.

ปานี๋ไม่นอนกันที สาวหมุยเหานอนแล้วตอเช้าจวนกันน่ะ... See you tomorrow na...ตอเช้าเปิดเพลงใต้หรอยๆๆให้ทุกคนฟังกันน่ะค่ะ

เป็นคนอารมณ์ดีจัง สงสัยต้องแซวกันมั่ง เดี๋ยวสาวหมุยเอาไปแซวหน้าไมล์น่ะ แต่เสาร์อาทิตย์ 2 - 4 โมงเย็นเป็นบทเพลงเพื่อชีวิต แต่ยังแหลงใต้         เหนื่อยท้อมากแค่ไหน  ขอเพียงกำลังใจส่งมาก็พอ

ตอเช้าแหลงคำว่าเคยเจ วันนี้ลืมแหลง รู้แต่ว่าเคย บางกอกเขาเรียกกะปิ หรั่งว่า paste แต่ถ้าเคยเจ หรั่งว่ารือละ ( ขอบคุณทุกคนน่ะ ) วันไหนมีการประกวดกันคงหรอยน่าดูได้หัวขวิ้ดโต้งท้ายโต้งกันมั่งแหละ เพราะตอนนี้มีสมาน สมั่ง สมาว สม่า สเมศ เยอะแยะไปหมด แต่ที่แน่ๆ สมุยอย่าเพี้ยนล่ะกันน่ะค่ะ

...สวัสดีทุกคนค่ะสาวหมุยนำคำใต้ไปแหลงทุกวันค่ะ....วันนี้สาคลายน่ะ ( วันนี้ค่อยยังชั่ว ) Today ease ค่ะ ทูเดย์ เอส ค่ะ

กลับบ้านเมื่อไหร่จะไปกราบอาจารย์เอี่ยม แต่ว่าตอนนี้ครูเอี่ยมพักที่ไหนไม่ทราบค่ะ สาวหมุยจะได้อธิบายคำใต้ได้ชัดเจนแบบที่ลูกหลานจะได้ภูมิใจในภาษาบ้านเราค่ะ

ตอซือ ...มะรืนนี้  /  แตซือ....วันที่ผ่านมา ใช่ไม่ค่ะ งง จริงน่ะยิ่งเข้ามาสัมผัสกับภาษาบ้านเรายิ่งรู้สึกน่าค้นคว้ามากน่ะ

ต้องไปถามหาแถวๆบ้านแหลมหอยหรือที่แม่น้ำ วันก่อนสาวหมุยได้อ่านแต่ว่าจำไม่ได้ว่าตอนนี้อยู่ที่ใคร ภาษาบ้านเราเป็นภาษาที่ใครใครได้ฟังเขาบอกว่าเพราะฟังแล้วชื่นใจน่ะ

ท้ายด้น ( ท้ายทอย - occiput อ่านว่า อ็อคซิพุทท' ) ที่บ้านหลานๆแหลงกลางปนใต้กันมั่วแล้วเหมือนกัน อยากได้สำนวนเยอะๆจังค่ะ

ม๋อแตวา เด็กวันครูเพรียะเหมีย (เท้าแพรง) ล้มลงเหง (ล้มทับ) โคม (กะละมัง) เข็ดตีน (ปวดเมื่อย)เข็ดเอว(ปวดเอว) เลยลามลึกคนแถวบ้าน.เด็กบนเกียน.ถ้าโหย่เท่เกาะหมุยป่านี้หายแล้ว หมอยูเบบ(นวดด้วยมือ)วันเดียว หายผึด

ไม่ได้หายไปไหนน่ะ แต๋ว๋าวันนี้สาวหมุยตี้แหลงคำว่า รายตีน / ท้องเสีย / diarrhea ( ไดอะเรีย ) บายดีกันไม่ค่ะเท่เกาะหมุยใครอยากกินหอยกลมบ๋อน่ะที่เกาะพะงันมากจ้านเลยค่ะส่งไปให้แม่กินเกือบทุกวัน

โหยเครงที่วกตุ่มเกาะพะงัน น้ำแห้งชาวบ่านไปขุดได้หอยกลม หอยแครงกันแล้วล่ะ สาวหมุยจองหรายข้อไว้ส่งไปให้แม่ที่เกาะหมุยแล้ว วันไหนกลับเกาะหมุยสาวหมุยจะเอาไปฝากมากๆๆน่ะ คิดถึงทุกคนค่ะ ช่วงนี้นำข่าวสมุยเสนอให้ทุกวันค่ะทางวิทยุ

ไปเที่ยวชุมพรมาหอยกลมเขาเรียกหอยไหรแลกันเอง